Podziel się

Arne Jacobsen uważał się za architekta – słowa „projektant” nie lubił i nie używał. Poza Danią, gdzie urodził się i prawie całe życie pracował, znany jest jednak przede wszystkim właśnie jako projektant. Jego krzesła, fotele, zastawa stołowa i lampy należą do klasyki designu. Proste, uniwersalne meble i przedmioty codziennego użytku do dziś nie przestają inspirować twórców na całym świecie, a dla wielbicieli stylu skandynawskiego są spełnieniem marzeń.


Najważniejsze są proporcje. To proporcje odpowiadają za klasyczne piękno greckich świątyń – Arne Jabocsen

Arne Jacobsen – biografia

Arne Jacobsen urodził się w 1902 roku w Kopenhadze. W młodości marzył o tym, by zostać malarzem, jego ojciec przekonał go jednak do wybrania bezpieczniejszej kariery architekta. Po krótkim okresie pracy w warsztacie kamieniarskim w Niemczech udało mu się dostać na wydział architektury Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Studiował tam w latach 1924-1927.

W czasie studiów Jacobsen wiele podróżował – przełomowy był dla niego rok 1925, kiedy wygrał srebrny medal za projekt krzesła podczas paryskich targów „Exposition Internationale des Arts Décoratifs”. W czasie swoich podróży miał okazję zetknąć się we Francji z pracami Le Corbusiera, a w Niemczech – Ludwiga Miesa van der Rohe i Waltera Gropiusa. Ci modernistyczni architekci wywarli ogromny wpływ na jego późniejsze projekty.

Po ukończeniu studiów, w 1929 roku, Jacobsen wygrał – wspólnie z Flemmingiem Lassenem – konkurs Duńskiego Stowarzyszenia Architektów na projekt „Domu przyszłości”. Projekt został zrealizowany w skali 1:1 podczas wystawy w Forum Kopenhaskim. Był to niezwykle nowoczesny budynek, wyposażony w wiele zautomatyzowanych udogodnień, lądowisko dla helikopterów oraz okna opuszczane tak jak te samochodowe.

W 1930 roku Jacobsen założył w Kopenhadze własne biuro. W okresie przedwojennym zrealizował wiele projektów w Danii, między innymi kompleks budynków w miejscowości wypoczynkowej Klampenborg nad morzem. Jego projekty nie zawsze spotykały się z uznaniem – były często krytykowane jako „zbyt nowoczesne”, a Jacobsen musiał kilka z nich modyfikować, żeby w ogóle doszło do ich budowy. Cieszył się jednak opinią najnowocześniejszego i jednego z najbardziej uznanych duńskich architektów tego okresu.

W 1943 roku Jacobsen, ze względu na żydowskie pochodzenie, musiał uciekać z Danii. W małej łódce wiosłowej udało mu się przedostać do Szwecji, gdzie do końca wojny zajmował się przede wszystkim projektowaniem tkanin i tapet. Po powrocie do Danii w latach czterdziestych projektował domy mieszkalne – były to proste budynki, które można było szybko zbudować w zniszczonym przez wojnę kraju.

Kariera Jacobsena ponownie nabrała tempa w latach pięćdziesiątych – z tego okresu pochodzą jego najsłynniejsze projekty architektoniczne. W trakcie tego dziesięciolecia architekt poświęcił również wiele czasu na projektowanie mebli i przedmiotów codziennego użytku – były to przede wszystkim elementy wyposażenia jego budynków.

Arne Jacobsen zmarł nagle 24 marca 1971 roku – kilka niedokończonych projektów, nad którymi wówczas pracował, kontynuowała firma Dissing+Weitling, założona przez jego dawnych współpracowników – Hansa Dissinga i Otto Weitlinga.

Projekty architektoniczne

Arne Jacobsen był zwolennikiem modernistycznych idei Le Corbusiera i Ludwiga Miesa van der Rohe. Wierzył w prostotę form i nadrzędne znaczenie funkcjonalności. Materiałami, których najczęściej używał w swoich projektach, były cegła, stal i szkło. Dziś niektóre jego projekty wydają się zbyt surowe, inne nadal fascynują swoim minimalizmem, wiele zostało uznanych za zabytki – wszystkie wywarły ogromny wpływ na duńską i światową architekturę.

W latach przedwojennych największym projektem Arne Jacobsena był kompleks budynków w nadmorskiej miejscowości wypoczynkowej Klampenborg. Budując kąpielisko, osiedle mieszkalne i teatr, architekt zadbał o każdy szczegół – oprócz budynków zaprojektował między innymi bilety dla wczasowiczów oraz uniformy pracowników kąpieliska. Ta dbałość o detale była charakterystyczna dla większości jego późniejszych projektów.

Projekty Jacobsena nie zawsze spotykały się z entuzjazmem – dwa budynki zbudowane w latach trzydziestych wzbudziły szczególne protesty. Był to dom Stellinga, wybudowany na zabytkowym placu Gammeltorv w Kopenhadze, oraz ratusz w Aarhus, który architekt musiał dodatkowo wyposażyć w wieżę i marmurową elewację, żeby budynek nie wydawał się zbyt nowoczesny.

Najsłynniejsze powojenne projekty Jacobsena to między innymi osiedle Søholm w Klampenborg, gdzie sam architekt mieszkał do końca życia. Z tego okresu pochodzi również hotel SAS Royal – projekt tak niezwykły, że w latach osiemdziesiątych Stanley Kubrick zdecydował się nakręcić tam fragmenty swojego filmu „2010: Odyseja kosmiczna”. W 1958 roku Jacobsen dostał zlecenie na wybudowanie Kolegium św. Katarzyny w Oksfordzie – architekt, który rzadko opuszczał Danię, spędził dwa lata nad tym projektem, dopracowując każdy detal – wybrał nawet gatunki ryb, które miały pływać w znajdującym się w ogrodzie stawie.

Meble i przedmioty codziennego użytku

Większość mebli zaprojektowanych przez Arne Jacobsena pochodzi z lat pięćdziesiątych i stanowi część wyposażenia jego budynków. Ogromny wpływ na te projekty wywarła twórczość Charlesa i Ray Eamesów i innych amerykańskich designerów. Krzesła, sofy, lampy i inne przedmioty szybko zaczęły funkcjonować niezależnie od projektów architektonicznych Jacobsena i stały się jednymi z symboli XX-wiecznego designu.

Krzesło „Mrówka” (1951) zostało zaprojektowane jako element wyposażenia stołówki w rozbudowanej przez Jacobsena fabryce środków farmaceutycznych Novo. Inspiracją do powstania tego projektu było krzesło „LCW” Charlesa i Ray Eamesów, które podobno stało w pracowni duńskiego architekta. Wykonane z forniru i oparte na trzech nogach krzesło zawdzięcza swoją nazwę kształtowi, który ma naśladować tułów mrówki.

Krzesła z serii „7” (1955) to prawdopodobnie najczęściej naśladowany projekt mebla ostatniego stulecia. Wykonane ze sklejki, wyprofilowane siedzisko opiera się na czterech chromowanych nóżkach. Mebel stał się szczególnie popularny, gdy w 1963 roku Lewis Morley sfotografował na nim nagą modelkę Christine Keeler – poza, w której Keeler siedzi na krześle, była wielokrotnie naśladowana, a samo zdjęcie stało się równie rozpoznawalne jak krzesło Jacobsena.

Sztućce do hotelu SAS Royal (1957) to minimalistyczny zestaw sztućców z matowej stali. Podobnie jak wnętrza hotelu SAS, również sztućce trafiły na plan filmu „2010: Odyseja Kosmiczna” w reżyserii Stanleya Kubricka.

Fotel „Jajo” (1958) został zaprojektowany do lobby hotelu SAS Royal – organiczny kształt mebla miał kontrastować z ostrymi kątami budynku. Tapicerowany obrotowy fotel do dziś można zobaczyć w wielu programach telewizyjnych, biurach i modnych mieszkaniach. Często towarzyszy mu podnóżek.

Fotel „Łabędź” (1958) również należał do wyposażenia lobby hotelu SAS Royal. Nieco mniej masywny niż „Jajo”, „Łabędź” składa się ze skórzanego siedziska i obrotowej podstawy. Jacobsen zaprojektował do hotelu również sofę „Łabędź”.

Lampy „AJ” (1960) to seria lamp zaprojektowanych do hotelu SAS Royal. Wykonane ze stali nierdzewnej lampy stojące i stołowe oraz kinkiety są wyposażone w ruchowe abażury, które pozwalają na dowolne regulowanie kierunku światła. Lampy produkowane są przez firmę Louis Poulsen.

Zastawa stołowa i zestaw koktajlowy „Cylinda Line” (1964) zostały zaprojektowane dla firmy Stelton, założonej przez Petera Holmbla, przybranego syna Jacobsena. Wszystkie elementy zestawów wykonane są w całości ze stali nierdzewnej i mają formę cylindrów. Projekt początkowo nie cieszył się popularnością wśród klientów Steltona, z czasem doczekał się jednak wielu nagród, między innymi od Duńskiego Stowarzyszenia Wzornictwa Przemysłowego oraz Amerykańskiego Instytutu Projektów Przemysłowych.

Arne Jacobsen był perfekcjonistą, który dopracowywał każdy najdrobniejszy detal swoich projektów. Jego budynki, meble i przedmioty codziennego użytku zyskały dzięki temu ponadczasowe piękno, które sam architekt tak cenił w antycznych świątyniach.

Aktualne promocje

Nadchodzące promocje