Koszyczek z cebulą

Cebula to jedno z najczęściej występujących warzyw  w przydomowych ogródkach. To też warzywo, które towarzyszy nam na co dzień w kuchni. Nadaje się do sałatek, mięs oraz niedzielnej jajecznicy. Jej ogromną zaletą jest fakt, że sadzenie cebuli jest dziecinnie proste, dlatego bez problemu możesz zasiać ją w swoim ogródku. Jak się za to zabrać? Którą odmianę cebuli wybrać? Nasi eksperci z Westwing podpowiedzą Ci krok po kroku jak sadzić cebulę. 

Cebula w ogrodzie 

Cebula jest jedną z najstarszych znanych ludzkości roślin uprawnych, uprawianą i spożywaną od ponad 5 tysięcy lat. Ma cenne właściwości lecznicze i wartości kulinarne. Dziś cebula rośnie we wszystkich krajach i święci triumfy w wielu kuchniach. Częścią jadalną cebuli są liście spichrzowe, uformowane w organ spichrzowy zwany cebulą. Również możemy spożywać liście cebuli zwane szczypiorkiem. Cebula rośnie w klimacie umiarkowanym, a optymalna temperatura wynosi około 20°C, ale kiełkować może już przy 5°C. 

Rodzaje cebuli 

Cebulę można kupić wszędzie – w supermarketach, na bazarach i w przyblokowych warzywniakach. To jedno z najtańszych i najbardziej popularnych warzyw, które już w dawnych czasach stosowane było jako okrasa w niezamożnych domach. Nic dziwnego – cebula nadaje jedzeniu charakterystyczny aromat.

Warto wiedzieć, że ma ona kilka odmian: 

Cebula żółta: najbardziej popularna, o suchych łupinach w kolorze od jasno brązowego do miedzianego. Nadaje się do sałatek, a także do smażenia i duszenia. 

Cebula czerwona: ma łupiny czerwone do ciemnofioletowych oraz biało fioletowy miąższ. Ze swoją łagodną ostrością i lekko słodkim smaku nadaje się zwłaszcza do sałatek. 

Cebula biała: prawie idealne białe kule mają smak i zapach bardziej łagodny, niż cebula żółta. 

Cebula srebrna: po francusku nazywa się „petits oignons”, co wynika z jej bardzo niewielkich wymiarów (15-35 mm). Ma cienką, zewnętrzną skórkę o srebrnym połysku. 

Cebula perłowa: przypomina wyglądem cebulę srebrną. W rzeczywistości jest jednak bliżej spokrewniona z czosnkiem, niż z cebulą zwyczajną. 

Cebula krymska (jałtańska): oryginalna odmiana cebuli uprawiana wyłącznie na Krymie. 

Cebula dymka: to młode, małe cebulki sprzedawane w pęczkach wraz ze szczypiorem. Dymka może być poddawana obróbce termicznej, stosuje się ją na przykład jako dodatek do pieczeni. 

Właściwości cebuli 

Jasna kuchnia z fioletowym czajnikiem i półką, na której jest jasne naczynie żaroodporne i cebula

Cebula zawiera glikozydy, między innymi dwusiarczek alilo-propylowy – to on jest odpowiedzialny za większość właściwości leczniczych cebuli. Zawiera ona również wiele enzymów, które usprawniają trawienie i metabolizm, składniki mineralne, takie jak siarka, żelazo, potas, magnez, fluor, wapń, fosfor, witaminy A, B, C i E, flawonoidy oraz glukokininę, która ma działanie przeciwcukrzycowe. Cebula niszczy bakterie, które powodują infekcje skóry, w tym gronkowca złocistego. Jest używana do leczenia ran, oparzeń, ropni, trądziku – zapobiega infekcjom i ułatwia gojenie się ran. Z kolei sok z cebuli działa jak prawdziwy antybiotyk i skutecznie leczy nawet najsilniejsze przeziębienia. Co ciekawe, dzięki wysokiej zawartości żelaza, syrop z cebuli pomaga też leczyć anemię. 

Sadzenie cebuli: kiedy to najlepiej robić? 

Narządzia ogrodowe umieszczone na specjalnej półce nad grządką warzywną

Ogólnie przyjmuje się, że cebulę należy wysiać na początku kwietnia. Kiełkowanie następuje w temperaturze ok. 7-8 stopni Celsjusza. W Polsce południowo-zachodniej siew może zostać przeprowadzony nieznacznie wcześniej. Uprawa z siewu polecana jest na glebach o dobrej strukturze. 

Te same zasady dotyczą sadzenia cebuli z dymki. Jeśli będzie to uprawa z rozsady, wysiew nasion trzeba rozpocząć na początku marca a nasiona wysiej do inspektu. Dobrze prowadzona rozsada będzie się nadawała do wysadzenia w warzywniku po około dwóch miesiącach od wysiewu. 

Jak sadzić cebulę: przewodnik krok po kroku 

Ręce wyjmujące cebulę z worka

  1. Wybór podłoża

    Wybierz odpowiednie miejsce. Najlepsza będzie do tego rzecz jasna gleba żyzna, bogata w składniki mineralne oraz próchnicę, w dobrze nasłonecznionym miejscu. 

  2. Planowanie

    Sadzenie cebuli dobrze jest planować nawet z rocznym wyprzedzeniem. To pozwoli Ci bowiem przygotować w sposób odpowiedni glebę. 

  3. Rozsiew

    Nasiona cebuli wysiej w rzędach wyznaczonych w odległości co 20-30 centymetrów, natomiast głębokość wysiewu wynosi półtora centymetra.

  4. Nawożenie

    Jeśli zależy ci na jak najlepszych plonach, zainwestuj w specjalny nawóz do cebuli. Produkty przeznaczone do nawożenia cebuli powinny składać się w głównej mierze z azotu ale także posiadały takie substancje jak potas i fosfor. Niedobór tej substancji w trakcie wzrostu cebuli objawia się wysychaniem liści szczypiorku. 

Sadzenie dymki: co i jak? 

pęczek białek cebuli dymki z natką szczypioru na białym blacie

Dymkę sadzi się do gruntu w marcu (nie jest wrażliwa na kilkudniowe przymrozki). Najlepiej przygotować wcześniej rzędy, które ułatwią późniejszą pielęgnację – a w szczególności odchwaszczanie. Ziemia powinna być spulchniona, aby łatwo można było sadzić w niej cebulki – 2/3 cebuli powinno być schowane w ziemi. Dymkę sadzi się co 8 cm, pamiętając, że w ciągu sezonu będą rosnąć i kilkukrotnie zwiększą swoją średnicę. 

Sadzenie cebuli a sąsiedztwo innych warzyw 

Koszyk z cebulą i marchewką

Mało kto wie, ale rośliny, podobnie jak ludzie, mają swoje sympatie i antypatie. Niektóre bardzo się lubią i posadzone obok siebie wspaniale rosną. Inne, będąc w swoim sąsiedztwie, częściej chorują i dają niższe plony. Bardzo ważne jest odpowiednie sąsiedztwo warzyw w ogródku warzywnym

Cebula odstrasza groźnego szkodnika marchwi – połyśnicę marchwiankę. Marchew też wydziela lotne substancje, które – wzajemnie – chronią cebulę przed jej uciążliwym szkodnikiem, czyli śmietką cebulanką. Na brzegach zagonu warto siać cząber, bo w jego towarzystwie cebula rośnie lepiej. Cebula uwielbia też sąsiedztwo rumianku. Możesz nawet uprawiać rumianek jako przedplon dla cebuli. Jeśli cebula jest siana do gruntu, korzystnie jest dodać nasiona kopru ogrodowego. Młode cebule wschodzą wtedy lepiej. Cebula może też być sadzona obok ogórków, buraków i truskawek. Nie lubi za to towarzystwa fasoli.

Sadzenie cebuli na balkonie: czy jest to możliwe? 

Mały balkon w zieleni z drewnianym krzesłem i nakrytym stoliczkiem z kawiarką i rogalikiem

Czy sadzenie cebuli w domu jest możliwe? Oczywiście, że tak! Nie musisz mieć wielkiego ogrodu – niektóre warzywa na balkonie rosną równie ochoczo co na działce. Cebula najlepiej rośnie w glebie pulchnej, przewiewnej i wilgotnej – o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym. Dymkę w donicy możesz sadzić z cebulki, sadzonki lub nasion.  Zakupione sadzonki umieść w glebie na ok. 2,5 cm głębokości. Zachowaj odstępy między sadzonkami – ok 10 cm. Pamiętaj, że sadząc roślinki w donicy musisz zachować odstęp od brzegu donicy – 20cm z każdej strony. 

W uprawie cebuli bardzo ważne jest regularne usuwanie chwastów z donic, oraz spulchnianie gleby między rzędami (dobrze jest co kilka dni delikatnie ją przekopywać). 

Cebula, bardzo popularna w Polsce i całej Europie, to dwuletnia roślina charakteryzująca się silnym smakiem i zapachem. Zawojowała nasze ogródki i przede wszystkim kuchnię, dopełniając swoim smakiem wiele potraw. Sadzenie cebuli jest dziecinnie proste. Możesz mieć ją we własnym ogródku warzywnym oraz na balkonie. A jeśli szukasz dalszych porad, zarejestruj się na Westwing i bądź na bieżąco!