Papryka, pomidor, cukinia i inne warzywa

Masz działkę lub kawałek ziemi i chciałbyś rozpocząć przygodę z sadzeniem świeżych owoców i warzyw we własnym ogródku? To wspaniały pomysł! Jednakże sadząc rośliny w przydomowym ogrodzie, musisz wziąć pod uwagę ich wymagania. Ale warto też wiedzieć, że niektóre rośliny rosną lepiej w sąsiedztwie wybranych gatunków, a inne, to dla nich towarzystwo zupełnie nieodpowiednie. Poznaj odpowiednie sąsiedztwo warzyw i stwórz swój idealny ogródek! 

Ogródek warzywny: najprostsze warzywa w uprawie 

Piękny i bujny ogród to marzenie każdego początkującego ogrodnika. Niestety nie zawsze wygląda to tak kolorowo, jak przedstawiają nam magazyny. Uprawa warzyw wymaga ich ciągłej pielęgnacji. Bez odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, możemy sobie nie poradzić z ich uprawą, co skutecznie zniechęci nas do podjęcia kolejnej próby. Co w tej sytuacji? Zacznij od czegoś prostego i sukcesywnie podnoś poprzeczkę. 

W czołówce łatwych do uprawy warzyw znajduje się przede wszystkim koperek, szczypiorek, sałata i rzodkiewka. Każde z nich ma oczywiście swoje oczekiwania, które należy poznać przed rozpoczęciem uprawy. Równie łatwa i przyjemna w uprawie jest roszponka. To rodzaj sałaty, której nie ruszają ślimaki ani drutowce. Roszponka nie choruje i jest całkowicie mrozoodporna. 

Nowicjuszom spodoba się również uprawa cukinii i dyni oraz bakłażanów. Potrzebują one jednak trochę miejsca. 

Dlaczego warto zadbać o dobre sąsiedztwo warzyw? 

Łopata wbita w grządkę warzywną

Tworząc ogródek warzywny pamiętaj, że rosnące obok siebie, oddziałują na siebie wzajemnie – zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Przestrzegając zasad związanych z prowadzeniem uprawy współrzędnej, możemy skutecznie ograniczyć występowanie chorób i szkodników, wpłynąć na bujniejszy wzrost roślin i poprawić ich plonowanie. Znasz termin allelopatia? To właśnie wzajemne oddziaływanie biochemiczne na siebie roślin, które może mieć charakter korzystny i stymulować roślinę do wzrostu, chronić ją przed szkodnikami, jak i niekorzystny, czyli uniemożliwiać jej prawidłowy rozwój. 

Zwracanie uwagi na odpowiednio dobre sąsiedztwo warzyw jest szczególnie ważne w ogrodach ekologicznych, gdzie nie stosuje się żadnych chemicznych środków walki z chorobami i szkodnikami roślin. Wtedy dobór dobrego sąsiedztwa roślin i warzyw jest często najważniejszą formą walki z patogenami. 

Przykłady na dobre sąsiedztwo warzyw 

Warzywa z ogórdka ułożone w wilkinowej łubiance

Wiedza na temat tego, jakie warzywa można sadzić obok siebie, pozwala osiągnąć wiele korzyści i wiąże się m.in. z naturalną ochroną upraw przed rozmaitymi zagrożeniami. Przykładowo, przy sadzeniu czosnku warto pamiętać, że z uwagi na swój charakterystyczny i bardzo intensywny zapach, świetnie zabezpiecza on rośliny przed szkodnikami. Przy doborze roślin musisz pamiętać o zasadach łączenia gatunków. Niektóre warzywa wydzielają substancje, które mają korzystny wpływ na inne. Oto przykłady grup, które wzajemnie się wspierają. 

  • Pomidory – papryka i ogórki 
  • Buraki – cebula, cukinia, kalarepa, koper, ogórek, pomidor, rzodkiewka, seler   
  • Ogórki – cebula, fasola, groch, koper, kukurydza, marchew, por, seler, szpinak   
  • Marchew – cebula, cykoria, czosnek, groch, kapusta pekińska, ogórek, por, seler, szpinak 
  • Por – brokuł, burak, kalarepa, marchew, ogórek, pomidor, rzodkiewka, szpinak 
  • Szpinak – fasola, pomidory 
  • Truskawki – burak, cebula, czosnek, groch 
  • Jeżyny – łubin, gorczyca 
  • Jabłoń – czosnek, szczypiorek, wiśnia, śliwa   
  • Winorośl – morwa, wiąz, łubin 

Dobre sąsiedztwo w ogródku ziołowym 

Bazylia zasadzona w skrzyni na balkonie

Ogródek ziołowy nie lubii gleby ciężkiej, podmokłej, nawożonej. Większość ziół rozwija się najlepiej po posadzeniu do nie nawożonej, lekkiej, przepuszczalnej gleby domieszką piasku. Zioła stanowią również wsparcie dla owoców i warzyw.  Warto między warzywa i przy krzewach owocowych posadzić zioła i rośliny przyprawowe, które stymulują ich rozwój (także pomagają rozwinąć smak i aromat) oraz wabią pszczoły i inne pożyteczne owady. Znane jest także pozytywne działanie ziół na kwiaty (czosnek, lawenda i róże). Będą to: 

  • Bazylia – sprzyja pomidorom, gdyż odpędza od nich przędziorki, mszyce i mączlika szklarniowego. Przyciąga zaś pszczoły, co sprzyja zapyleniu kwiatów pomidora. Bazylię warto też sadzić obok ogórków, które chroni przed mączniakiem oraz pod drzewami moreli. 
  • Koper ogrodowy – dobrze go siać w tym samym rzędzie razem z burakami ćwikłowymi i liściowymi, cebulą, fasolą, grochem, marchwią, ogórkiem. Koper ogrodowy przyśpiesza ich kiełkowanie, sprzyja wzrostowi. 
  • Mięta – przyczynia się do poprawy smaku owoców. Lubi się z pokrzywą, lecz jest niezgodna z pietruszką i rumiankiem. Mięta pieprzowa odstrasza mszyce, pchełki ziemne, bielinka kapustnika, piętnówkę kapustnicę. 
  • Rozmaryn – rozwija się w towarzystwie szałwi lekarskiej, szczypiorku, cebuli, róż i bylin. Odstrasza połyśnicę marchwiankę i bielinka kapustnika. 
  • Rumianek– Rumianek dobrze rośnie z cebulą, lecz nie toleruje towarzystwa mięty, pietruszki i rukoli. Rumianek pospolity odstrasza szkodniki odżywiające się korzeniami roślin. 
  • Szałwia – dobrze zgadza się z rozmarynem lekarskim, hyzopem i cebulą. Ma dobry wpływ na winorośl. Ślimaki, mszyce i motyle bielinka unikają szałwii. 
  • Tymianek – zapach tymianku właściwego odstrasza ślimaki, motyle bielinki. 

Niekorzystne sąsiedztwa warzyw 

Osoba podlewająca grządkę warzywną

Podczas planowania grządki, nie możesz zapomnieć, iż część gatunków zarówno owoców jak i warzyw, ma na siebie niekorzystny wpływ. Wynika to z faktu, iż ich organy znajdujące się pod ziemią wytwarzają i wydzielają chemiczne związki do wnętrza gleby, przez co hamują rozwój i wzrost innych roślin. Ponadto tego typu rośliny znacznie utrudniają kiełkowanie oraz mogą sprzyjać powstawaniu różnych deformacji.

Pary, które się raczej nie dogadają to: 

  • sałata i pietruszka, 
  • fasola i cebula, 
  • ogórek, pomidor i papryka, 
  • kapusta, rzodkiewka i pomidory, 
  • rośliny kapustne i marchew, 
  • koper włoski i pomidor, 
  • fasola i pomidor, 
  • ziemniaki i słonecznik, 
  • kapusta i gorczyca. 

Planowanie ogródka warzywnego a sąsiedztwo warzyw 

Narządzia ogrodowe umieszczone na specjalnej półce nad grządką warzywną

Bez względu na to, czy masz do dyspozycji szklarnię ogrodową, czy warzywniak w skrzynkach, czy uprawiasz warzywa na balkonie prawidłowe zaplanowanie ogrodu warzywnego ma wpływ na jakość i wielkość plonów oraz możliwości pielęgnacji. Zacznij od wyboru miejsca (powierzchnia zależy od indywidualnych potrzeb i możliwości) – powinno być płaskie i dobrze nasłonecznione. Warto zadbać o system nawadniający. Jeśli nie jest to możliwe, musisz pamiętać o regularnym podlewaniu grządek. Kolejnym punktem jest przygotowanie ziemi, powinieneś wykonać to już jesienią – podłoże powinno być skopane na głębokość ok. 20 cm, najlepiej z kompostem lub innym nawozem organicznym. Wiosną ponownie przekop teren i starannie wyrównaj, rozbijając większe grudy ziemi i usuwając kamienie oraz kłącza roślin. Po wyrównaniu, możesz w końcu przystąpić do wytyczania grządek i ścieżek. Planując grządki pamiętaj o sąsiedztwie warzyw i owoców. Niektóre, dobrze wpływające na siebie duety może będą potrzebować więcej miejsca? Nasiona i bulwy kupuj tylko w sprawdzonych miejscach. Dzięki temu zminimalizujesz możliwość porażki. 

Wysiew nasion: kiedy to robić? 

sadzonki roślin w małych doniczkach na drewnianym stole

Wielu posiadaczy ogrodów decyduje się na samodzielną uprawę warzyw, bo przecież nic nie smakuje tak jak własne plony. Domowy warzywnik daje ogromną satysfakcję, ale jest też dużym wyzwaniem, zwłaszcza dla początkujących ogrodników – trzeba pamiętać o wielu zasadach, zależnościach i oczywiście terminach. Niestety nie ma tak, że jednego dnia będziesz mógł zasiać wszystkie warzywa które przyjdą Ci do głowy. 

Siew możemy rozpocząć od lutego do października. 

Kolorowe warzywa na drewnianym stole
  • Luty: na rozsadę nasiona: arbuza, cebuli, kalafiora, kalarepy, kapusty, kapusty pekińskiej, karczocha, sałaty, selera, szpinaku, poziomki na balkonie;  
    Do gruntu jeszcze nic. 
  • Marzec na rozsadę: arbuz, bób, brokuł, cebula, fenkuł, kalafior, kalarepa, kapusta, karczoch, oberżyna, papryka, pomidory, por, rabarbar, sałata, seler, szpinak.  
    Do gruntu: bób, cebula, groch, koper, marchew, pietruszka, por, roszponka, rzepa, rzodkiewka, szpinak 
  • Kwiecień: na rozsadę: brokuł, cebula siedmiolatka, cukinia, dynia, kalafior, kalarepa, kapusta, melon, ogórek , papryka, pomidor, rabarbar, sałata.  
    Do gruntu: bób, brokuł, brukiew, buraki, cebula, cebula siedmiolatka, cykoria, groch, koper, marchew, pietruszka, por, roszponka, rzepa, rzodkiew, rzodkiewka, sałata, słonecznik, szczaw, szczypiorek, szpinak 
  • Maj:  na rozsadę: jarmuż, kalafior, sałata;  
    Do gruntu: brokuł, buraki, cykoria, cukinia i dynia, fasola, koper, kukurydza, marchew, ogórki, papryka, pietruszka korzeniowa, pomidor , rzodkiewka, sałata, szpinak 
  • Czerwiec: na rozsadę: jarmuż, kalafior, sałata.  
    Do gruntu: brokuł, buraki, cykoria, fasola szparagowa karłowa, fenkuł, koper, marchew, papryka, rzodkiew 
  • Lipiec: na rozsadę: kalarepa, sałata. 
    Do gruntu: fasola szparagowa karłowa, fenkuł, kapusta pekińska, koper, pietruszka naciowa, roszponka, rzepa, rzodkiew, 
  • Sierpień: do gruntu: sadzenie cebuli, kopru, roszponki, rzepy, rzodkiewki, szczawu, szpinaku 
  • Wrzesień: do gruntu: pietruszka korzeniowa, rzodkiewka, szpinak 
  • Październik: do gruntu: rzodkiewka, szpinak 

Sadzenie określonych warzyw obok siebie ma znaczący wpływ na ich wzrost i jakość. Poszczególne warzywa posadzone obok siebie mogą oddziaływać na siebie pozytywnie, ale też negatywnie. Odpowiednie sąsiedztwo warzyw jest bardzo ważne, gdyż wpływa na sukces uprawy naszego ogródka warzywnego. A jeśli szukasz dalszych inspiracji i porad – zarejestruj się na Westwing. Dowiesz się jak stworzyć piękny dom i ogród.