Ajurweda - kolorowe przyprawy na łyżeczkach

Ajurweda nazywana matką medycyny i wiedzą życia. To naukowe podejście do życia, które opiera się na samoświadomości i zrozumieniu zarówno siebie, jak i otaczającego nas świata. Obecnie uznawana jest przez WHO za najstarszy system opieki zdrowotnej, postrzega się ją jako kolebkę medycyny. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej – czym jest i jak może pomóc w Twoim życiu ajurweda – ten tekst jest właśnie dla Ciebie! 

Czym jest i skąd pochodzi ajurweda? 

Ajurweda pochodzi z Indii, a jej historia to już ponad pięciu tysięcy lat. Stanowi część wiedzy zapisanej w wedyjskich manuskryptach. Medycyna spotyka się w niej z psychologią i filozofią. Razem mają służyć długiemu, dobremu życiu. Nazwa składa się z dwóch sanskryckich słów – ajur (życie) i veda (nauka), a więc oznacza wiedzę o życiu. Ajurweda jest ugruntowanym i bardzo złożonym systemem leczniczym. Opiera się na holistycznym podejściu do leczenia, bazującym na odpowiedniej diecie, trybie życia, masażach, ćwiczeniach oraz ziołach. Może być to joga w domumasaż relaksacyjny, a wraz z nim medytacja dla początkujących.  

Podstawowe wartości medycyny ajurwedyjskiej 

Medycyna ajurwedyjska opiera się na naturalnych sposobach leczenia, to kompleksowe działanie mające na celu zapewnienie harmonii zarówno duszy jaki i ciału. Wykorzystuje ziołolecznictwo, zabiegi oczyszczające, odpowiednio skomponowaną dietę, ćwiczenia fizyczne, praktykę jogi, pracę z emocjami. Filozofia ajurwedy opiera się przede wszystkim na wnikliwej obserwacji natury, ludzi i otoczenia. Bardzo ważna jest także leżące u jej podstaw przekonanie, że wszystko we wszechświecie jest ze sobą powiązane i współzależne, oraz że wszystko składa się z tych samych pięciu elementów (żywiołów) występujących w różnych proporcjach. Stworzeni jesteśmy z cząsteczek energii (swojego rodzaju czakry), właściwie zaś ze swoistej mieszanki jej trzech podstawowych rodzajów: pitha, vatha i kapha. Każdy człowiek posiada wszystkie te energie, jednak jedna jest zwykle dominująca, druga widoczna, a trzecia najmniej obecna. 

Ajurweda – główne zasady odżywiania

Aby zacząć stosować zasady ajurwedy w kuchni i życiu, należy przede wszystkim poznać swoją naturę – prakriti. Aby poznać nasze prakriti warto udać się na konsultację ajurwedyjską. W zależności od tego, czy jesteśmy vata, pitta czy kapha, powinniśmy spożywać jedzenie w różnych proporcjach (np. więcej zbóż, mniej ziemniaków). 

  1. Pierwszą zasadą, którą głosi ajurweda jest odnalezienie swojego prakriti. W przeciwnym razie dieta na pewno nie będzie skuteczna.  
  1. Powinieneś żołądek w jednej trzeciej wypełnić pokarmem stałym, w jednej trzeciej płynnym, a pozostałą część zostawić pustą. 
  1. Każdy pokarm przeżuwaj dokładnie – to poprawia procesy trawienne.  
  1. Jedz tylko wtedy, gdy czujesz głód.  
  1. Pomiędzy posiłkami powinny występować przerwy od 3 do 6 godzin, a same dania powinny być spożywane regularnie.  
  1. Produkty w diecie ajurwedyjskiej powinny być naturalne i nieprzetworzone, dlatego należy wystrzegać się produktów kwaśnych i sfermentowanych, na przykład chleba na drożdżach. 

Osoby pitta powinny w swojej diecie uwzględniać smaki gorzkie, cierpkie i słodkie, a wystrzegać się potraw kwaśnych i ostrych. Należy modyfikować te przyzwyczajenia, aby odzyskać stan równowagi i cieszyć się dobrym zdrowiem. Osoby z przewagą vata powinny spożywać posiłki ciepłe (ale nie gorące), lekko oleiste i delikatnie przyprawione. Należy unikać surowej żywności i zimnych napojów. Smaki, które powinny być uwzględnione w diecie to słodki, słony i kwaśny. Z kolei dla osób kapha idealne potrawy powinny być ostre, gorzkie i cierpkie. Szczególnie niewskazane są potrawy ciężkie, tuczące i tłuste, pomimo że właśnie takie są często preferowane przez osoby kapha.  

Pomysły na przepisy 

Kitchari na trawienie 

Składniki: 

  • 1/2 szklanki ryżu basmati 
  • 1/2 szklanki mung dalu 
  • przyprawy: 
  • 1/2 łyżeczki nasion kuminu 
  • 2 liście laurowe 
  • 1 łyżeczka nasion kolendry 
  • 2 łyżeczki startego, świeżego imbiru 
  • 1/2 łyżeczki kurkumy 
  • 1 łyżeczka suszonego oregano 
  • sól 
  • około 5 szklanek wody 
  • 3 szklanki dowolnych warzyw (marchew, cukinia, dynia) 
  • 2 łyżki masła ghee 

Na maśle ghee upraż przyprawy (bez oregano i kurkumy), a następnie dodaj ryż, dal i wybrane warzywa, a także oregano, kurkumę i sól. Zalej całość wodą i gotuj do miękkości. Dodatkową ilość ghee można dodać po ugotowaniu. 

Bananowe muffinki  

Składniki: 

  • 2 duże dojrzałe banany 
  • 1/4 szklanki oleju słonecznikowego 
  • 1/4 szklanki syropu klonowego 
  • 1/2 łyżeczki świeżo zmielonego kardamonu 
  • 1/2 łyżeczki cynamonu 
  • 2 pokrojone daktyle 
  • 1 i 1/4 szklanki mąki (może być mąka razowa) 
  • 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia (1 łyżeczka, jeśli pieczesz w wysokiej temperaturze) 
  • 1/2 łyżeczki soli 

Rozgrzej piekarnik do 175°. Rozgnieć banany w misce średniej wielkości, wlej syrop i olej, całość wymieszaj. Dodaj suche składniki i przyprawy. Przełóż ciasto do dokładnie natłuszczonych foremek na muffinki. Piecz przez około 25 minut. 

Ajurweda- poznaj swój typ energetyczny  

Pierwszym krokiem, który należy podjąć decydując się na rozpoczęcie życia w filozofii ajurwedy, jest określenie typu energii – doshy. W Internecie można znaleźć wiele testów ajurwedyjskich, które pozwolą nam sprawdzić, czy jesteśmy vata, pitta czy kapha.  

Vata 

Człowiek: mówi szybko, jest energiczny, szybko zapamiętuje i szybko zapomina; bywa niepewny siebie, jest szczupły, ma suchą, ciemną skórę, wąskie usta, ciemne oczy. 

Jedzenie: je niewiele, lubi słodkie, kwaśne i słone potrawy. 

Przypadłość: często cierpi na zaparcia i bezsenność, jest wrażliwy na ból. 

Pitha 

Człowiek: mówi szybko i wyraźnie, jest inteligentny, czasem pełen złości; wzrost średni, budowa proporcjonalna, jasna skóra, włosy i oczy, gładka cera. 

Jedzenie: dobrze trawi, dużo je, lubi dania słodkie, gorzkie i pikantne. 

Przypadłość: miewa nadwagę, nadkwasotę, choroby skóry i błon śluzowych. 

Kapha 

Człowiek: mówi powoli, ma dobrą pamięć, ale wolno się uczy, jest racjonalny, troskliwy; ma mocną posturę, skórę bladą, duże usta, z pełnymi wargami, piękne duże oczy. 

Jedzenie: je powoli, lubi gorzkie, ostre i cierpkie potrawy. 

Przypadłość: bardzo trudno jest mu schudnąć. 

Ajurweda – etapy leczenia 

Terapia ajurwedyczna nie proponuje jednej recepty dla wszystkich. Leczenie zawsze jest indywidualne. Zaczyna się od niezwykle wnikliwego badania, podczas którego lekarz musi dobrze poznać swojego pacjenta. Rolą lekarza jest bycie przewodnikiem i informatorem, chodzi o to, by nie dopuścić do choroby, a nie tylko ją leczyć. Ważna jest nasza dotychczasowa dieta, tryb życia, praca jaką wykonujemy oraz środowisko w jakim się znajdujemy na co dzień. Sprawdzana jest przeszłość pacjenta oraz schorzenia i historia chorób bliskich osób. 

Następnie lekarz określa przyczynę i jej umiejscowienie w ciele człowieka. Jeżeli schorzenie nie jest poważne wprowadza leczenie naturalne, czyli za pomocą mieszanek ziół i minerałów. Leczenie chorób przewlekłych wymaga natomiast bardziej inwazyjnych metod. Przeprowadzane jest oczyszczanie organizmu z toksyn w pełni kontrolowany sposób, za pomocą np. kontrolowanej biegunki. 

Organizm pacjenta dzięki diecie i odpowiedniemu trybowi życia powraca do równowagi i nabiera odporności. Ważne jest także wprowadzenie typowych praktyk dla ajurwedy, czyli jogi, medytacji i ćwiczeń oddechowych. W końcu nie tylko ciało, a dusza tak jak wspominały rytuały tybetańskie – musi być w harmonii.  

Na czym polega masaż ajurwedyjski? 

Celem masażu ajurwedyjskiego jest oczyszczenie organizmu z toksyn i szkodliwych produktów przemiany materii, co poprawia kondycję, odporność i ogólne samopoczucie. Rodzaj masażu dobrany jest do jednego z rozróżnianych przez ajurwedę typów osobowości. Wykorzystywana jest aromaterapia i właściwe dla niego olejki eteryczne i techniki masowania.  

Masaż ajurwedyjski można stosować już u niemowląt, które ukończyły 6 dzień życia. Najlepiej jeśli wykonuje go dwóch masażystów jednocześnie, jednak nierzadko taki rodzaj masażu jest robiony przez jedną osobę. Osoby regularnie poddające się masażowi ajurwedycznemu są spokojniejsze, bardziej odporne na stres, radośniejsze i zdrowsze.  

Przeciwwskazania do masażu 

Ajurwedyjski masaż leczniczy nie zawsze i nie u każdego może być wykonywany. Z pewnością w takiej grupie znajdują się osoby chorujące na nowotwór, przechodzące silną infekcję. Ciąża, menstruacja, wysokie ciśnienie, niedawno przebyte operacje, schorzenia skórne i choroby serca to także wykluczenia do poddania się temu masażowi. 

Ajurweda to wyjątkowa filozofia, która jest ugruntowanym i bardzo złożonym systemem leczniczym. Można powiedzieć, że ajurweda w dużej mierze opiera się na przekonaniu, że wszystko we wszechświecie jest ze sobą połączone i że nie ma działania, pozbawionego skutków. W życiu niezależnie od teorii ważne jest dążenie do harmonii i życia w zgodzie ze sobą.

Mamy nadzieję, że ten artykuł przybliży Cię do zmian na lepsze. A jeśli szukasz dalszych porad – zarejestruj się na Westwing, gdzie czekają na Ciebie liczne oferty i promocje oraz cała gama inspiracji!